Rozbój jest jednym z poważniejszych przestępstw przeciwko mieniu. W odróżnieniu od zwykłej kradzieży sprawca nie ogranicza się do zabrania cudzej rzeczy, lecz wykorzystuje przemoc, groźbę jej natychmiastowego użycia albo doprowadza człowieka do stanu nieprzytomności lub bezbronności.

W praktyce granica pomiędzy rozbojem, kradzieżą, kradzieżą rozbójniczą czy wymuszeniem rozbójniczym nie zawsze jest oczywista. O prawidłowej kwalifikacji prawnej nie decyduje potoczne określenie zdarzenia, ale jego rzeczywisty przebieg, zamiar sprawcy oraz moment i sposób zastosowania przemocy lub groźby.

Znaczenie może mieć nawet kolejność poszczególnych zachowań. Inaczej może zostać oceniona przemoc zastosowana po to, aby zabrać cudzą rzecz, a inaczej przemoc użyta dopiero po dokonaniu kradzieży.

W artykule wyjaśniamy, czym jest rozbój w rozumieniu art. 280 Kodeksu karnego, jakie zachowania mogą wypełniać jego znamiona, czym różni się od innych przestępstw przeciwko mieniu oraz jakie konsekwencje karne mogą wiązać się z jego popełnieniem.

Czym jest rozbój?

Rozbój został uregulowany w art. 280 Kodeksu karnego.

W podstawowej postaci przestępstwo polega na dokonaniu kradzieży przy jednoczesnym:

• użyciu przemocy wobec osoby,
• groźbie natychmiastowego użycia przemocy,
• doprowadzeniu człowieka do stanu nieprzytomności,
• albo doprowadzeniu człowieka do stanu bezbronności.

Zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 280 § 1 k.k. takie zachowanie zagrożone jest karą pozbawienia wolności od 2 do 15 lat.

Rozbój łączy więc w sobie zamach na dwa rodzaje dóbr chronionych prawem. Z jednej strony sprawca zmierza do bezprawnego pozbawienia pokrzywdzonego określonego mienia, z drugiej ingeruje w jego wolność, nietykalność cielesną, zdrowie, a w szczególnie poważnych przypadkach także życie.

To właśnie wykorzystanie przemocy lub innego sposobu przełamania oporu pokrzywdzonego powoduje, że rozbój jest traktowany znacznie surowiej niż zwykła kradzież.

Jakie warunki muszą zostać spełnione, aby mówić o rozboju?

Nie każda kradzież, podczas której dochodzi do konfliktu pomiędzy sprawcą a pokrzywdzonym, będzie automatycznie rozbojem.

Dla odpowiedzialności z art. 280 k.k. istotny jest związek pomiędzy zaborem mienia a sposobem działania sprawcy.

Sprawca wykorzystuje przemoc, groźbę albo doprowadzenie do stanu bezbronności czy nieprzytomności jako środek umożliwiający dokonanie kradzieży.

W praktyce przy ocenie konkretnego zdarzenia należy więc odpowiedzieć między innymi na pytania:

• co było zamiarem sprawcy,
• kiedy zastosowano przemoc lub groźbę,
• czemu miało służyć takie zachowanie,
• czy doszło do zaboru cudzej rzeczy,
• jaki był przebieg całego zdarzenia.

Ma to szczególne znaczenie dla odróżnienia rozboju od innych przestępstw przeciwko mieniu.

Co oznacza użycie przemocy przy rozboju?

Jednym ze sposobów popełnienia rozboju jest użycie przemocy wobec osoby.

Może chodzić przykładowo o zachowania fizycznie oddziałujące na pokrzywdzonego w celu przełamania jego oporu i dokonania zaboru rzeczy.

Nie można jednak stworzyć prostej zasady, zgodnie z którą każde naruszenie nietykalności cielesnej podczas kradzieży automatycznie oznacza rozbój. Znaczenie ma całokształt zachowania sprawcy i jego związek z dokonaniem kradzieży.

Dlatego w sprawach dotyczących art. 280 k.k. szczegółowe ustalenie przebiegu zdarzenia może mieć zasadnicze znaczenie dla jego kwalifikacji prawnej.

Czy sprawca musi spowodować obrażenia?

Nie należy utożsamiać rozboju wyłącznie z sytuacjami, w których pokrzywdzony odniósł poważne obrażenia.

Art. 280 § 1 k.k. posługuje się pojęciem użycia przemocy wobec osoby, a nie wymogiem spowodowania konkretnego uszczerbku na zdrowiu.

Oznacza to, że ocena, czy doszło do rozboju, nie może być uzależniona wyłącznie od tego, czy pokrzywdzony wymagał później pomocy medycznej.

Jeżeli jednak w wyniku zdarzenia dochodzi również do uszkodzenia ciała lub poważniejszego uszczerbku na zdrowiu, może pojawić się konieczność oceny zachowania sprawcy również z perspektywy innych przepisów Kodeksu karnego.

Groźba natychmiastowego użycia przemocy

Rozbój nie wymaga, aby sprawca rzeczywiście uderzył lub w inny sposób fizycznie zaatakował pokrzywdzonego.

Art. 280 § 1 k.k. obejmuje również sytuację, w której sprawca grozi natychmiastowym użyciem przemocy.

Słowo „natychmiastowym” ma tutaj istotne znaczenie.

Chodzi o taką sytuację, w której groźba przemocy jest związana z aktualnym zdarzeniem i ma umożliwić dokonanie kradzieży.

Przykładowo sprawca może zażądać wydania telefonu lub portfela, jednocześnie grożąc pokrzywdzonemu natychmiastowym pobiciem.

Nie każda groźba związana z żądaniem określonego zachowania będzie jednak rozbojem. Ponownie konieczna jest analiza wszystkich okoliczności oraz tego, do czego zmierzał sprawca.

Doprowadzenie do stanu nieprzytomności

Kolejnym sposobem działania wskazanym bezpośrednio w art. 280 k.k. jest doprowadzenie człowieka do stanu nieprzytomności.

W takiej sytuacji sprawca pozbawia pokrzywdzonego możliwości świadomego przeciwstawienia się zaborowi mienia.

Istotą tego sposobu działania jest wykorzystanie stanu, w którym pokrzywdzony nie jest w stanie skutecznie reagować na zachowanie sprawcy.

Nie chodzi natomiast o każdą sytuację, w której sprawca zabiera rzecz osobie już wcześniej nieprzytomnej. Dla zastosowania art. 280 k.k. znaczenie ma to, czy sposób działania odpowiada znamionom określonym przez przepis.

Co oznacza doprowadzenie człowieka do stanu bezbronności?

Stan bezbronności oznacza sytuację, w której pokrzywdzony zostaje pozbawiony realnej możliwości przeciwstawienia się sprawcy.

Nie musi przy tym dojść do utraty przytomności.

Ocena takiego stanu wymaga uwzględnienia konkretnego przebiegu zdarzenia. Istotne jest przede wszystkim to, czy sposób działania sprawcy rzeczywiście doprowadził pokrzywdzonego do sytuacji, w której nie mógł skutecznie przeciwstawić się zaborowi rzeczy.

Rozbój a zwykła kradzież. Jaka jest różnica?

To jedna z najważniejszych różnic, jakie należy wyjaśnić w kontekście art. 280 k.k.

W przypadku zwykłej kradzieży sprawca zabiera cudzą rzecz ruchomą w celu jej przywłaszczenia.

Przy rozboju występuje dodatkowy element: sprawca wykorzystuje jeden ze sposobów wskazanych w art. 280 k.k., aby dokonać kradzieży.

Może więc użyć przemocy, zagrozić jej natychmiastowym użyciem albo doprowadzić człowieka do stanu nieprzytomności lub bezbronności.

Właśnie ten dodatkowy element powoduje zasadniczą różnicę w odpowiedzialności karnej.

Rozbój a kradzież rozbójnicza

Te dwa pojęcia są często ze sobą mylone.

W przypadku rozboju przemoc lub groźba stanowi środek prowadzący do dokonania kradzieży.

Przy kradzieży rozbójniczej sytuacja wygląda inaczej. Sprawca najpierw dokonuje kradzieży, a następnie używa przemocy lub groźby w celu utrzymania się w posiadaniu zabranej rzeczy.

Kolejność zdarzeń może więc mieć fundamentalne znaczenie dla prawidłowej kwalifikacji prawnej.

Dla osoby nieposiadającej wiedzy prawniczej oba zdarzenia mogą wyglądać bardzo podobnie. Z punktu widzenia prawa karnego mogą jednak stanowić dwa odrębne przestępstwa.

Rozbój a wymuszenie rozbójnicze

Kolejnym przestępstwem, które należy odróżnić od rozboju, jest wymuszenie rozbójnicze.

W praktyce podstawowe znaczenie ma sposób działania sprawcy oraz to, czego oczekuje od pokrzywdzonego.

Przy rozboju sprawca dokonuje kradzieży, wykorzystując przemoc, groźbę jej natychmiastowego użycia albo jeden z pozostałych sposobów określonych w art. 280 k.k.

Przy wymuszeniu rozbójniczym konstrukcja zachowania sprawcy jest inna, dlatego prawidłowa kwalifikacja wymaga dokładnego odtworzenia przebiegu zdarzenia.

Nie powinno się więc kwalifikować czynu wyłącznie na podstawie potocznego określenia, że ktoś został „napadnięty” lub „zmuszony do oddania pieniędzy”.

Czy usiłowanie rozboju również jest karalne?

Tak.

Do odpowiedzialności karnej może dojść również wtedy, gdy sprawca bezpośrednio zmierza do dokonania rozboju, ale ostatecznie nie dochodzi do jego dokonania.

Przykładowo może rozpocząć realizację zamiaru, zastosować przemoc lub groźbę w celu zabrania mienia, ale nie osiągnąć zamierzonego rezultatu wskutek reakcji pokrzywdzonego, interwencji innych osób lub innych okoliczności.

W takich sprawach szczególnego znaczenia nabiera ustalenie zamiaru sprawcy oraz tego, na jakim etapie jego zachowanie zostało przerwane.

---

Jaka kara grozi za rozbój z art. 280 § 1 k.k.?

Za podstawowy typ rozboju przewidziany w art. 280 § 1 Kodeksu karnego grozi obecnie kara pozbawienia wolności od 2 do 15 lat.

Już sama wysokość ustawowego zagrożenia pokazuje, że ustawodawca traktuje rozbój jako poważne przestępstwo.

Nie oznacza to jednak, że w każdej sprawie zapada identyczny wyrok.

Na wymiar kary wpływa wiele okoliczności związanych zarówno z samym czynem, jak i osobą sprawcy. Znaczenie może mieć między innymi przebieg zdarzenia, sposób działania, stopień przemocy, wartość zabranego mienia, skutki dla pokrzywdzonego, rola poszczególnych osób oraz wcześniejsza karalność sprawcy.

Każda sprawa wymaga więc indywidualnej oceny.

---

Kiedy mamy do czynienia z rozbojem kwalifikowanym?

To jeden z najważniejszych fragmentów art. 280 k.k. i poświęcimy mu większą część artykułu.

Kodeks karny przewiduje surowszą odpowiedzialność między innymi wtedy, gdy sprawca rozboju posługuje się bronią palną, nożem albo innym podobnie niebezpiecznym przedmiotem. Art. 280 § 2 obejmuje również inne szczególne sposoby działania sprawcy.

Tutaj znaczenie ma nie tylko to, jaki przedmiot pojawił się podczas zdarzenia, ale również sposób jego wykorzystania i cały przebieg czynu

Rozbój kwalifikowany z art. 280 § 2 Kodeksu karnego

Kodeks karny przewiduje surowszą odpowiedzialność za określone sposoby popełnienia rozboju. Zgodnie z art. 280 § 2 k.k. dotyczy to między innymi sytuacji, w których sprawca posługuje się bronią palną, nożem, innym podobnie niebezpiecznym przedmiotem lub środkiem obezwładniającym.

Przepis obejmuje również przypadki działania w inny sposób bezpośrednio zagrażający życiu oraz działania wspólnie z osobą, która posługuje się taką bronią, przedmiotem, środkiem lub sposobem.

Za rozbój w tej postaci grozi kara pozbawienia wolności od 3 do 20 lat.

Surowsza odpowiedzialność wynika przede wszystkim ze znacznie większego zagrożenia dla życia i zdrowia pokrzywdzonego.

Co oznacza posługiwanie się bronią, nożem lub innym niebezpiecznym przedmiotem?

W praktyce duże znaczenie ma sposób wykorzystania danego przedmiotu podczas zdarzenia.

Nie chodzi wyłącznie o sytuację, w której sprawca faktycznie używa noża lub broni i powoduje obrażenia. Istotne może być również takie zachowanie, które wykorzystuje właściwości danego przedmiotu do wywołania zagrożenia i umożliwienia dokonania kradzieży.

Każdorazowo należy jednak analizować cały przebieg zdarzenia. Sam fakt posiadania określonego przedmiotu nie powinien być automatycznie utożsamiany z posługiwaniem się nim w rozumieniu art. 280 § 2 k.k.

Znaczenie może mieć między innymi to, czy sprawca przedmiot demonstrował, kierował nim w stronę pokrzywdzonego, groził jego wykorzystaniem albo w inny sposób świadomie posłużył się nim podczas dokonywania rozboju.

Co może być innym podobnie niebezpiecznym przedmiotem?

Kodeks karny poza bronią palną i nożem posługuje się również określeniem „inny podobnie niebezpieczny przedmiot”.

Nie oznacza to, że każdy twardy lub ciężki przedmiot automatycznie spełnia tę przesłankę.

Ocena wymaga analizy właściwości konkretnego przedmiotu oraz stopnia zagrożenia, jakie może powodować. W praktyce kwalifikacja prawna często wymaga bardzo dokładnego ustalenia, jakiego przedmiotu używał sprawca i w jaki sposób został on wykorzystany podczas zdarzenia.

Nie należy więc automatycznie kwalifikować każdego przypadku użycia przedmiotu jako rozboju z art. 280 § 2 k.k.

Środek obezwładniający a rozbój kwalifikowany

Przepis art. 280 § 2 k.k. obejmuje również posługiwanie się środkiem obezwładniającym.

Chodzi o środki mogące ograniczyć lub wyłączyć możliwość skutecznej reakcji pokrzywdzonego, a tym samym ułatwić sprawcy dokonanie kradzieży.

Także tutaj niezbędna jest analiza konkretnego sposobu działania sprawcy. Istotne jest nie tylko to, jaki środek znajdował się w jego posiadaniu, lecz również to, czy został wykorzystany podczas realizacji rozboju.

Co oznacza działanie w sposób bezpośrednio zagrażający życiu?

Rozbój kwalifikowany nie ogranicza się do sytuacji, w których wykorzystano broń lub nóż.

Surowsza odpowiedzialność może wystąpić również wtedy, gdy sposób działania sprawcy sam w sobie stwarza bezpośrednie zagrożenie dla życia pokrzywdzonego.

Ocena zależy od rzeczywistego przebiegu zdarzenia, intensywności zastosowanej przemocy, sposobu działania oraz zagrożenia powstałego dla pokrzywdzonego.

Dlatego dwa zdarzenia potocznie określane jako „napad” mogą zostać zakwalifikowane zupełnie inaczej.

Czy wszyscy sprawcy odpowiadają tak samo, jeśli tylko jedna osoba ma nóż?

Art. 280 § 2 k.k. obejmuje również sytuację, gdy sprawca działa wspólnie z inną osobą posługującą się bronią, nożem, innym podobnie niebezpiecznym przedmiotem, środkiem obezwładniającym lub szczególnie niebezpiecznym sposobem działania.

W sprawach z udziałem kilku osób szczególnego znaczenia nabiera więc ustalenie:

• jaki był plan działania,
• jaka była rola poszczególnych uczestników,
• czy sprawcy działali wspólnie,
• co wiedzieli o sposobie działania pozostałych osób,
• w jaki sposób uczestniczyli w zdarzeniu.

Sama obecność w miejscu przestępstwa nie przesądza jeszcze automatycznie o odpowiedzialności za wszystkie działania pozostałych uczestników. W każdej sprawie konieczne jest dokładne ustalenie roli konkretnej osoby.

Czy wartość zabranej rzeczy ma znaczenie przy rozboju?

W przypadku rozboju najważniejszy jest nie tylko zabór mienia, ale przede wszystkim sposób działania sprawcy.

Dlatego nawet stosunkowo niewielka wartość zabranej rzeczy nie oznacza automatycznie, że czyn będzie traktowany jak zwykła drobna kradzież.

Przykładowo zabranie telefonu, portfela czy niewielkiej kwoty pieniędzy może stanowić rozbój, jeżeli sprawca w celu dokonania kradzieży używa przemocy, grozi jej natychmiastowym użyciem lub stosuje jeden z innych sposobów określonych w art. 280 k.k.

To ważna różnica pomiędzy rozbojem a zwykłą kradzieżą.

Rozbój a obrażenia pokrzywdzonego

Podczas rozboju może dojść również do powstania obrażeń ciała.

W takim przypadku konieczna może być dodatkowa ocena skutków działania sprawcy na podstawie przepisów dotyczących przestępstw przeciwko zdrowiu i życiu.

Znaczenie ma między innymi rodzaj obrażeń, czas trwania naruszenia czynności narządu ciała lub rozstroju zdrowia oraz to, czy powstały skutek był objęty zamiarem sprawcy.

Nie każdy rozbój prowadzi do obrażeń i nie każde spowodowanie obrażeń oznacza automatycznie zmianę kwalifikacji prawnej. W sprawach, w których pokrzywdzony doznał poważnego uszczerbku na zdrowiu, analiza prawna może być jednak znacznie bardziej rozbudowana.

Rozbój, kradzież i kradzież rozbójnicza. Przykłady

Przykład 1. Zwykła kradzież

Sprawca wykorzystuje nieuwagę właściciela i zabiera pozostawiony telefon.

Jeżeli nie używa przemocy, nie grozi jej natychmiastowym użyciem i nie doprowadza pokrzywdzonego do stanu nieprzytomności lub bezbronności, samo zachowanie nie odpowiada znamionom rozboju z art. 280 k.k.

Przykład 2. Rozbój

Sprawca podchodzi do pokrzywdzonego, uderza go, a następnie zabiera telefon.

Jeżeli przemoc została zastosowana właśnie po to, aby dokonać kradzieży, zachowanie może odpowiadać znamionom rozboju.

Przykład 3. Groźba natychmiastowej przemocy

Sprawca żąda wydania portfela i jednocześnie grozi pokrzywdzonemu natychmiastowym pobiciem w przypadku odmowy.

Taka sytuacja może prowadzić do odpowiedzialności za rozbój, mimo że do rzeczywistego pobicia ostatecznie nie doszło.

Przykład 4. Kradzież rozbójnicza

Sprawca najpierw zabiera towar, a dopiero podczas próby zatrzymania go używa przemocy po to, aby utrzymać się w posiadaniu skradzionej rzeczy.

Taka kolejność zdarzeń może przemawiać za kwalifikacją jako kradzież rozbójnicza, a nie rozbój.

Przykład 5. Rozbój kwalifikowany

Sprawca żąda wydania pieniędzy, posługując się nożem.

W zależności od całokształtu okoliczności takie zachowanie może wyczerpywać znamiona art. 280 § 2 k.k., dla którego ustawodawca przewiduje surowsze zagrożenie karą.

Czy przy rozboju możliwy jest tymczasowy areszt?

W sprawach dotyczących poważnych przestępstw przeciwko mieniu mogą zostać zastosowane środki zapobiegawcze.

Nie oznacza to jednak, że postawienie zarzutu rozboju automatycznie prowadzi do tymczasowego aresztowania. O jego zastosowaniu decyduje sąd po analizie przesłanek przewidzianych w Kodeksie postępowania karnego.

Znaczenie mają okoliczności konkretnej sprawy, zgromadzony materiał dowodowy oraz przesłanki uzasadniające zastosowanie określonego środka zapobiegawczego.

Więcej informacji na temat tej instytucji zostało przedstawionych w artykule „Tymczasowy areszt. Kiedy sąd może go zastosować?”.

Jak wygląda postępowanie w sprawie o rozbój?

Postępowanie może rozpocząć się między innymi od zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa, zatrzymania podejrzanego, zabezpieczenia monitoringu, przesłuchania świadków lub przeprowadzenia innych czynności dowodowych.

W zależności od okoliczności sprawy zabezpieczane mogą być między innymi:

• nagrania monitoringu,
• telefony i inne urządzenia elektroniczne,
• ślady biologiczne,
• przedmioty związane ze zdarzeniem,
• dokumentacja medyczna,
• zeznania świadków.

Jeżeli zgromadzony materiał daje podstawy do przedstawienia zarzutów, postępowanie może następnie prowadzić do skierowania sprawy do sądu.

Przebieg każdej sprawy zależy jednak od jej indywidualnych okoliczności.

Najczęstsze błędy w rozumieniu art. 280 k.k.

„Każda kradzież połączona z bójką to rozbój”

Nie. Znaczenie ma związek przemocy z dokonaniem kradzieży i kolejność zdarzeń.

„Jeżeli nic nie skradziono, nie ma odpowiedzialności”

Nie zawsze. W konkretnych okolicznościach może zostać rozważona odpowiedzialność za usiłowanie.

„Mała wartość rzeczy oznacza niewielką odpowiedzialność”

Nie. Rozbój jest oceniany przede wszystkim przez pryzmat sposobu działania sprawcy, a nie wyłącznie wartości mienia.

„Jeżeli nóż nie został użyty do zadania ciosu, art. 280 § 2 nie może mieć zastosowania”

Takiej automatycznej zasady nie ma. Kluczowe znaczenie ma sposób posłużenia się przedmiotem podczas zdarzenia.

Podsumowanie

Rozbój z art. 280 Kodeksu karnego jest poważnym przestępstwem przeciwko mieniu, które jednocześnie ingeruje w dobra osobiste pokrzywdzonego. Tym, co odróżnia go od zwykłej kradzieży, jest wykorzystanie przemocy, groźby jej natychmiastowego użycia albo doprowadzenie człowieka do stanu nieprzytomności lub bezbronności.

Jeszcze surowszą odpowiedzialność przewidziano za rozbój kwalifikowany, między innymi z użyciem broni palnej, noża lub innego podobnie niebezpiecznego przedmiotu.

Prawidłowa kwalifikacja czynu wymaga analizy całego przebiegu zdarzenia. Znaczenie może mieć zamiar sprawcy, kolejność poszczególnych czynności, rodzaj zastosowanej przemocy, użyte przedmioty, rola poszczególnych uczestników oraz skutki dla pokrzywdzonego.

FAQ

Jaka kara grozi za rozbój?

Za podstawowy typ rozboju z art. 280 § 1 k.k. grozi kara pozbawienia wolności od 2 do 15 lat.

Jaka kara grozi za rozbój z nożem?

Jeżeli spełnione są przesłanki art. 280 § 2 k.k., czyn jest zagrożony karą pozbawienia wolności od 3 do 20 lat.

Czy rozbój może zostać popełniony bez pobicia?

Tak. Rozbój może polegać również na groźbie natychmiastowego użycia przemocy albo doprowadzeniu człowieka do stanu nieprzytomności lub bezbronności.

Czy groźba pobicia może oznaczać rozbój?

Tak, jeżeli chodzi o groźbę natychmiastowego użycia przemocy i pozostaje ona związana z dokonaniem kradzieży.

Czy przy rozboju musi dojść do obrażeń?

Nie. Spowodowanie obrażeń nie jest koniecznym warunkiem odpowiedzialności z art. 280 § 1 k.k.

Czym różni się rozbój od kradzieży?

Przy rozboju sprawca, dokonując kradzieży, wykorzystuje dodatkowo jeden ze sposobów wskazanych w art. 280 k.k., między innymi przemoc albo groźbę jej natychmiastowego użycia.

Czym różni się rozbój od kradzieży rozbójniczej?

Podstawowe znaczenie ma kolejność oraz cel zastosowania przemocy. Przy rozboju służy ona dokonaniu kradzieży. Przy kradzieży rozbójniczej sprawca stosuje ją bezpośrednio po kradzieży w celu utrzymania się w posiadaniu zabranej rzeczy.

Czy za próbę rozboju również grozi odpowiedzialność?

Tak. Usiłowanie przestępstwa również może prowadzić do odpowiedzialności karnej.

Czy mała wartość zabranej rzeczy wyklucza rozbój?

Nie. O kwalifikacji jako rozbój decyduje przede wszystkim sposób dokonania kradzieży, a nie sama wartość zabranej rzeczy.

Czy wszyscy uczestnicy rozboju odpowiadają tak samo?

Nie można tego przesądzić bez analizy konkretnej sprawy. Konieczne jest ustalenie roli poszczególnych osób, zakresu ich działania i okoliczności współdziałania.

O autorze

Adwokat Jarosław Zamora prowadzi Kancelarię Adwokacką w Zabrzu. Głównym obszarem jego praktyki są sprawy z zakresu prawa karnego.

Ostatnia aktualizacja: 7.08.2026